Year 2019, Volume 4 , Issue 1, Pages 103 - 118 2019-02-21

Pozitivizm, Said Nursi ve Kürtler
Positivism, Said Nursi and The Kurds

Mehmet Şirin FİLİZ [1]


Pozitivizm 19. yüzyılın özgül koşullarında Fransa’ da doğup gelişen bir felsefe olarak büyük ölçüde Osmanlı entelektüellerinin düşüncelerini etkilemiştir. Bu entelektüellerin birçoğu Sultan Abdulhamid’in uyguladığı politikalardan dolayı sürgünde, özellikle de Fransa’ da yaşamak zorunda kalmış ve pozitivist düşünceler ile burada tanışmışlardır. Bu entelektüeller pozitivist felsefenin Osmanlı toplumunun karşılaştığı sorunları çözebileceğini düşündüler ve bu felsefeyi kendi toplumsal koşullarına uyarlamaya çalıştılar. Müslüman bir Kürt alimi olan Said Nursi de hem memleketi Bitlis’ te hem de İstanbul’ da bu düşünceler ile tanışmıştır. Bu makale Said Nursi’nin pozitivizmden etkilendiğini iddia ediyor. Bu çerçevede o Kürtlerin toplumsal birlik ve düzen içerisinde eğitim aracılığıyla ilerlemesi gerektiğini ki bunun onların mutluluk ve refah düzeyini arttıracağını düşünüyordu.

Positivism arose under specific conditions in France during nineteenth century, greatly affecting the philosophical thought of many Ottoman intellectuals. Many of intellectuals lived in exile because of policies carried out by Sultan Abdulhamid and came into close contact with positivism in France. These intellectuals believed that positivism could solve the problems that Ottoman society faced. They tried to adapt positivism to the specific conditions of their own society. The Kurdish Muslim scholar, Said Nursi also, learned about and keep with the thoughts, both in his hometown Bitlis, and in İstanbul. This paper claims that Said Nursi was intrigued by positivism. In this context, he presumed that Kurdish people should move ahead in social order and progress through education, which would make increase their welfare and happiness

  • Akçura, Yusuf.(1976), Üç Tarz-ı Siyaset, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi
  • Aydın, C.(2017), The Idea of MuslimWorld, A Global Intellectual History, London: Harvard University Press
  • Bruinessen, M.(2011), Ağa, Şeyh, Devlet, 7. Baskı, Çev. Banu Yalkut, Ed. Ömer Laçiner, İstanbul: İletişim Yayınları
  • Comte, A. (2009), The Catechism of Positive Religion, Çev. Richard Congreve, Cambridge Universty Press: New York
  • Comte, A.(2000a), The Positive Philosophy of Auguste Comte Volume 1, Çev, Harriet Martineau, Kitchener: Batoche Books
  • Comte, A.(2000b), The Positive Philosophy of Auguste Comte Volume 2, Çev, Harriet Martineau, Kitchener: Batoche Books
  • Ebüzziya, Z.(2004) Meşveret İslam Ansiklopedesi içinde cilt:2, 125-128, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı
  • Gökberg, M.(2003), Felsefe Tarihi, On Dördüncü Basım, İstanbuL: Remzi Kitabevi
  • Hanioğlu, M. Ş.(2001). Preperation for Revolution The Young Turks, 1902-1908, Newyork: Oxford Universty Press
  • Hatiboğlu, I.(2012), İslam Dünyasının Çağdaşlaşma Serüveni: Hint Alt Kıtası Mısır Diyarı ve Türkiye Modernleşmesi Üzerine, İstanbul: İz Yayıncılık
  • Kabakcı, E. (2014). Bir yeniden yorumlama örneği: Ahmed Rıza’nın “pozitivizm”i, Sosyoloji Dergisi, 3. Dizi, 28. Sayı, 2014/1, s.27-58
  • Kutlay, N.(1992), İttihat Terakki ve Kürtler, Üçüncü Baskı, Ankara: Beybun Yayınları
  • Malmîsanij, Lewedi, M.(19929, Li Kurdistana Bakur û li Tirkiyê Rojnamegeriya Kurdî, ikinci basım, Ankara: Özge Yayınları
  • Mardin, Ş. (2008). Jön Türklerin Siyasi Fikirleri 1895-1908. İstanbul: İletişim Yayınları
  • Mardin, Ş.(1992), Bediüzzaman Said Nursi Olayı, Çev. Metin Çulhaoğlu, 1. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları
  • Nursî, S. (2004a), İçtimai Dersler, İstanbul: Zehra Yayıncılık
  • Nursî, S.(2004b), Tarihçe-i Hayat, İstanbul: Zehra Yayıncılık
  • Uçman, A.(1989), Ali suavi, İslam Ansiklopdisi içinde, cilt:2, 445-448, İstanbul: Turkiye
  • Özcan, A.(2004) Meşveret, İslam Ansiklopedesi içinde cilt:29, 396-39, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı
  • Sönmez, E. (2012). Ahmed Rıza Bir Jön Türk Liderinin Siyasi-Entelektüel Portresi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları
  • Tunaya, T.Z.(1989), Türkiye’ de Siyasal Partiler, Cilt III, İttihat ve Terakki,Bir Çağın, Bir Kuşağın, Bir Partinin Tarihi, 1. Baskı İstanbul: Hürriyet Vakfı Yayınları
Primary Language en
Subjects Anthropology
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0003-0622-5510
Author: Mehmet Şirin FİLİZ (Primary Author)
Country: Turkey


Dates

Publication Date : February 21, 2019

APA FİLİZ, M . (2019). Positivism, Said Nursi and The Kurds. The Journal of Mesopotamian Studies , 4 (1) , 103-118 . Retrieved from http://jms.artuklu.edu.tr/en/issue/42888/487666